Skip to main content

ግን ለምን?


በአገራችን በሰሜኑ ክፍል ብቻ ሳይሆን፤ በሁሉም ክፍሎች በሚባል ደረጃ በተለያዩ አከባቢዎች እየሆኑ ያሉትን ጸረ ሰላም ተግባራት፣ ግጭቶች፣ ግድያዎች እና ህገ ወጥነቶችን፤ ልክ እንደ ማንኛውም የእለት ተእለት እንቅስቃሴዎች፣ ልክ እንደ የመማር  የማስተማር፣ ልክ እንደ አምልኳ ተግባራት፣ ልክ እንደ ንግድ፣ ልክ እንደ ስፖርት እግር ኳስ ውድድር እንደማየት እና መስማት ወዘተ ምንም የማይመስሉን፣ የትራፊክ አደጋ ያህል እንኳን የማያሳስቡን ለምንድነው?

ለምንድነው አንዱ በሌላው ላይ ጨክኖ ሲገዳደል፣ አንዱ ሌላውን ሲያፈናቅል፣ ክቡር የሆነውን የሰው ልጅ ነፍስ አጥፍቶ ሀብትና ንብረት አውድሞ ስሳለቅ ልክ እንደ ፊልም ከማየት ሌላ እየሆነ ያለው ነገር የማይገደን?

ለምንድነው፤ የአገሪቱ መሪዎች እና የህዝብ ተወካዮች፣ የሀይማኖት አባቶች እና ሽማግሌዎች፣ ወዘተ፤ አገሪቱ በተለያዩ አከባቢዎች በሚፈጸሙ ግጭቶች በሰላማዊ ዜጎች ደም ስትጥለቅለቅ ዝም ብለው ሲያዩ እያየን ምንም የማንለው?

ለምንድነው፤ የማህበራዊ ጉዳዮች አንቂዎች፣ የፖለቲካ ፓርቲ አመራሮች፣ ታዋቂ ግለሰቦች፣ ምሁራን፣ ወዘተ፤ ከማህበራዊ እና ሀይማኖታዊ እሴቶቻችን ባፈነገጠ መልኩ ግጭቶችን ስቀሰቅሱ ምንም እንዳልሆነ አድርገን የምናያቸው እና የምንከተላቸው?   

ለምንድነው የግጭት ተዋኒያን የሆኑት የመንግስት እና የተቃዋሚ ሃይሎች፣ በየአከባቢው የሚያደርጉትን ግጭት አቁመው ወደ ሁሉ አቀፍ የሰላም ድርድር እንዲመጡ እና በአገሪቱ ሰላም እንድመጣ ሰላማዊ መንገዶችን ተጠቅመን የማንጠይቀው?

ለምንድነው በአገሪቱ ሰላም እንዳይሰፍን የምሰሩትን፤ የመንግስት፣ የፖለቲካ ፓርቲዎች፣ግለሰቦችን እና ሌሎች አካላትን በጽኑ በመቃዎም እና በማጋለጥ ለአገሪቱ ሰላም ዘብ የማንቆመው?

ለምንድነው፤ አገሪቱ የእርስበርስ ግጭት እና የሰላም እጦት ምሳሌ ሆነ እንድትቀጥል የምንፈቅደው?

ለምንድነው፤ መንግስት ጸጥታን በተመለከተ የሚወስዳቸው እርምጃዎች፣ ሰላም ከማምጣት ይልቅ ሰላም እያደፈረሱ ስለመሆናቸው እያየን ምንም የማንለው?

ለመሆኑ የሀይማኖት መሪዎቻችን በአገሪቱ ባለው ግጭት፣ ሰላም መድፍረስ፣ የሰው ነፍስ መጥፋት እና ንብረት መውደም፤ በአደባባይ ወጥተው ምንም አለማለታቸው አያሳስበንም?

በአገሪቱ በማን አለብኝነት፣ በየትኛውም የአገሪቱ ክፍል ያለ ክልካይነት የሚቀሳቀሱትን ጸረ ሰላም ሃይሎችን በማጋለጣቸው ራሳቸውን እና ቤተሰቦቻቸውን ለአደጋ ላይ የጣሉ ዜጎቻችን ህይወት አያሳስበንም?

ለፍትህ መስራት እያለባቸው፣ በአገሪቱ ያለውን ህገወጥነት እና በዜጎች ላይ የሚደርሰውን ስቃይ እያዩ ዝምታን የመረጡ የህግ አስከባሪዎችን እና ቸልተኛ የፍትህ ተቋማትን እያየን ዝም ማለት፤ ለምን አይገደንም?

አገሪቱ የተጠናወታትን የግጭት እና የሰላም ማጣት፤ የመሪዎቻችን ከእሴቶቻን ያፈነገጠ አካሄድ እና የግጭት ናፋቂነት ፣ የሃይማኖት ኣባቶች ለሆድ መገዛት፣ የፖለቲካ ፓርቲ አመራሮች እብርተኝነት፣ በአቋራጭ ለመክበር የሚተጉ ባለሃብቶች፣ ሆድ ከመሙላት ባለፈው ሌላ ነገር የማይታያቸው ምሁራን፣ ከማህበራዊ ሚዲያ ተወዳጅነትን ለማጋባስ ስሉ ሳይተኙ ከሚያድሩ ማህበራዊ ጉዳይ አንቂዎች፣ በሆነው እና ባልሆነው አገሪቱን ለመበታተን ከሚተጋው ጎሮበት አገር፤ ኢትዮጵያን ለመታደግ ማንተጋው ለምንድነው?

Comments

Popular Posts

ፓርቲው ምርጫ ቦርድ ከተፅዕኖ ነፃ ሳይሆን የምርጫ ጊዜ ሰሌዳ ማውጣቱን ተቃወመ

የመንግሥት ስልጠና የምርጫ ቅስቀሳ አካል ነው ብሏል  የምርጫ ጊዜ ሰሌዳ ለምን ወጣ መባሉ ተገቢ አይደለም - ምርጫ ቦርድ ምርጫ ቦርድ ከኢህአዴግ ተፅዕኖ ሙሉ ለሙሉ ነፃ መሆኑ ሳይረጋገጥና የምርጫ አፈፃፀም ችግሮች ሳይወገዱ የምርጫ የጊዜ ሰሌዳ ለማወጅ መዘጋጀቱ ተገቢ አይደለም ሲል ፕ/ር በየነ ጴጥሮስ የሚመሩት ኢማዴ-ደህአፓ ተቃወመ፡፡ መንግስት፤ የዩኒቨርሲቲ መምህራንና ተማሪዎችን ጨምሮ ለተለያዩ የህብረተሰብ ክፍሎች እየሰጠ ያለው ስልጠና የምርጫ ቅስቀሳ አካል ነው ሲልም ፓርቲው ኮንኗል፡፡  የኢትዮጵያ ማህበረ ዴሞክራሲ ደቡብ ህዝቦች አንድነት ፓርቲ ሰሞኑን ለብሄራዊ ምርጫ ቦርድ ባስገባው ግልፅ ደብዳቤ፤ ያለፉት አገር አቀፍና የአካባቢ ምርጫዎች ከመካሄዳቸው በፊት በምርጫ ችግሮችና መፍትሄዎቻቸው ዙሪያ ኢህአዴግ ከተቃዋሚዎች ጋር የሚወያይበት መድረክ እንዲዘጋጅ በተደጋጋሚ ብንጠይቅም እስካሁን ከቦርዱ የተሰጠ ተግባራዊ ምላሽ የለም ብሏል፡፡  ሃገሪቱ “በአንድ አውራ ፓርቲ” ብቸኛ ቁጥጥር ስር መውደቋ አደገኛና አሳሳቢ ነው ያለው ፓርቲው፤ የመድብለ ፓርቲ ስርአት የመገንባት ተስፋችን ጨርሶ እንዳይከስም ቦርዱ ሃላፊነቱን መወጣት እንዳለበት አሳስቧል፡፡ ነፃና ፍትሃዊ ምርጫ የሚካሄድበትን ሁኔታ ለመፍጠር ገዥው ፓርቲና ሃቀኛ ተቃዋሚ ፓርቲዎች የሚወያዩበት መድረክ እንዲያመቻች በህግ ስልጣን የተሰጠው ምርጫ ቦርድ የገባውን ቃል በማጠፍ መድረኩን ሳያመቻች የምርጫ ጊዜ ሰሌዳ ማዘጋጀቱ ፋይዳ የለውም ብሏል - ፓርቲው፡፡  ገዥው ፓርቲ ኢህአዴግ በተሻሻለው የምርጫ ህግ፣ ለቦርዱ የተሰጠውን የፖለቲካ ፓርቲዎች የጋራ መድረክ የማስተባበር ስልጣን ለመቀማት ታማኝ ፓርቲዎችን በተቃዋሚ ስም አሰባስቦ “የፖለቲካ ፓርቲዎች የጋራ መድረክ” በመፍጠር የምርጫ ውድድር አሯሯጭ አሰልፏል ሲ

የሐዋሳ ሐይቅ ትሩፋት

የለበሰው ያደፈ ቁምጣና ሹራብ ከቅዝቃዜው አላዳነውም፡፡ ካፊያው ልብሱን አርሶታል፡፡ ሽው እያለ ከሐይቁ የሚነሳው ነፋስ የሚፈጥረው ቅዝቃዜ ያንቀጠቅጠዋል፡፡ የተጫማው ያረጀ ሲሊፐር እግሩን ከምንም አላዳነውም፡፡ በባዶ እግሩ የሚራመድ ያህል ጨቅይቷል፡፡ ተደባዳቢ ይመስል ፊቱ የተሞነጫጨረ ነው፡፡ ገና 12 ዓመቱ ቢሆንም፣ ቁመናው እንደ ትልቅ ሰው ግዙፍ ነው፡፡ የሚለብሰውን እንደ ልቡ ባያገኝም፣ የሚያስፈልገውን ነገር ለማሟላት ቤሳቢስቲን የሌላቸው ወላጆቹን አያስቸግርም፡፡ ከቤተሰቦቹ ጋር ከሚኖሩበት ታቦር ተራራ ጀርባ ወዳለው ሐዋሳ ሐይቅ ከወረደ እንኳንስ የራሱን የቤተሰቦቹንም የዕለት ጉርስ የሚሸፍንበት ገንዘብ አያጣም፡፡ የአስጎብኚነት ዕውቀት፣ ከሐይቁም ውስጥ ዓሳ የሚያጠምድበት መረብም ሆነ ፈቃድ የለውም፡፡ ሙሉቀን (ስሙ ተቀይሯል) እና ጓደኞቹ ሐይቁን ለመጎብኘት የሚሄዱ ጎብኚዎች በካሜራቸው ጥሩ ፎቶ እንዲያስቀሩ ድባቡን የማሳመር ሥራ ይሠራሉ፡፡ ካሜራውን ይዞ ቁጭ ብድግ እያለ ጥሩ ፎቶ ለማንሳት ጥረት የሚያደርግ ሲያዩ፣ ቆርጠው የያዙትን የዓሳ ሥጋ ይዘው ጠጋ ጠጋ ይላሉ፡፡ ቁርጥራጩን የዓሳ ሥጋ ምግብ ለሚቀሙት አባኮዳዎች ሻሞ ይላሉ፡፡ የተወረወረላቸውን ቀድመው ለመቅለብ አባኮዳዎቹ ክንፋቸውን እየመቱ ወደ ላይ ብድግ ይላሉ፡፡ የናሽናል ጆግሪፊ የፎቶግራፍ ባለሙያዎች ያነሱት ዓይነት ፎቶዎች ሳያስቡት ያነሳሉ፡፡ በሁኔታው ተደስተው ደጋግመው ድንቅ ፎቶዎችን ለመውሰድ ሲዘጋጁ እነ ሙሉቀንም አጀንዳቸውን ይፋ ማድረግ ይጀምራሉ፡፡ አቶ ዳዊት አብርሃም ‹‹አንዱን ዓሳ በአሥር ብር ገዝቼ ነው እንዲህ የማዘጋጀው፤›› በማለት በቅድሚያ  መረጃ ይሰጣሉ፡፡ ለቀጣዩ ዜና በዚህ መልኩ እንዲዘጋጁ ካደረጉ በኋላ፣ ሌሎች ሰዎች መቶም ሁለት መቶም ብር እንደሚሰጧቸው ቀለል

Sidama: the Luwa and the Anga Culture and their Social Implications

By Wolassa Kumo 1. Introduction In my previous articles, I mentioned the Sidama grand social constitution Seera, and various sub constitutions which derive from this grand constitution. We have also seen that all social constitutions or Seera in Sidama were based on the Sidama moral code of halale, the true way of life. In this socio-cultural and socio-political system, the role of the elders was very important. Elders were bestowed with the power of enforcing the Seera and referring the recalcitrant to Magano or God if he/she refuses to abide by the Seera. The power of elders in the Sidama society was not based on a simple age count as is the case in most modern societies. The Sidama elder is more the product of various social processes through which he passes than the product of a simple aging. For a person to become a recognised elder with authority in Sidama, he has to become a Cimeessa (respected elder with authority) or Cimeeyye for many respected elders. There are three importa