Skip to main content

የእነ ደስታ ኩታ ገጠም እርሻ በተዛባ አረዳድና መንገድ ተግባራዊ እየተደረገ መሆኑን በተደጋጋሚ ተናግረን ነበር

ኩታ ገጠም እርሻ በተዛባ አረዳድና መንገድ ተግባራዊ እየተደረገ መሆኑ ተገለጸ 
ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በሰፊው በሥራ ላይ እየዋለ የሚገኘው የኩታ ገጠም የእርሻ ልማት በተዛባ አረዳድና አተገባበር እየሄደ መሆኑ ተነገረ፡፡ የኢትዮጵያ ግብርና ባለሙያዎች ማኅበር ዓመታዊ ጉባዔ ላይ የኩታ ገጠም እርሻ ልማት በሰፊው የሚገመግም ጥናት ቀርቧል፡፡ በዚህ ጥናት እንደተመለከተውም፣ የእርሻ ልማቱ የገበሬውን ፍላጎት በሚጋፋ መንገድ መተግበሩ ለዘርፉ አደጋ ነው ተብሏል፡፡

አርሶ አደሩ የራሴ የሚለው የግል መሬት ሳይኖረውና ማምረት የሚፈልገውን የምርት ዓይነትና መጠን በራሱ ሳይወስን ይዞታውን ለኩታ ገጠም እርሻ ካላዋለ መባሉ፣ የፖሊሲውን ዓላማ የሚያስት መሆኑ በጥናቱ ተመልክቷል፡፡ የምግብ ዋስትናን ለማረጋገጥ ምርትና ምርታማነትን ለመጨመር ኩታ ገጠም እርሻን አስገዳጅ አሠራር ማድረጉ፣ ከ1972 ዓ.ም. የኮሙኒስታዊው ደርግ አሠራር ጋር ሊያመሳስለው የሚችል ነው በሚልም ፖሊሲው ተተችቷል፡፡

ባለፈው ሳምንት ተካሂዶ በነበረው የግብርና ባለሙያዎች ማኅበር ዓመታዊ ጉባዔ ላይ የአነስተኛ ባለይዞታ አርሶ አደሮች ለገበያ ተኮርና ዘመናዊ ግብርና ያላቸውን ሚና የተመለከተ ጥናት፣ የግብርና ኢኮኖሚክስ ባለሙያው ደምስ ጫንያለው (ዶ/ር) አቅርበው ነበር፡፡ በዚህ ጥናታቸው የችብቻቦ እርሻ ስለሚሉት ኩታ ገጠም (Cluster Farming) ምንነት በሰፊው ማብራሪያ ሰጥተዋል፡፡ የመስኖ (በጋ) ስንዴ ስለሚባለው የእርሻ ልማትና በኩታ ገጠም እርሻ ይሳተፋሉ ስለሚባሉ የሙያ ማኅበራት ተናግረዋል፡፡ በዚህ ጥናታቸውም የኩታ ገጠም እርሻ (ክላስተር እርሻ) ምንነት የተዛባ አረዳድ እንዳለ ማረጋገጣቸውን ገልጸዋል፡፡ በአሥር ዓመቱ የአገር በቀል ኢኮኖሚ ልማት ዕቅድ ላይ ግብርና አንዱ ዋና ዘርፍ ተብሎ መቀመጡን ያመለከቱት ደምስ (ዶ/ር)፣ ግብርናን ለማዘመን የሚረዳ በማለትም የመስኖና ኩታ ገጠም እርሻ ሥራዎችን በዋናነት ማካተቱን ጠቅሰዋል፡፡

የተበጣጠሰ ይዞታ ይዘው የሚያርሱ አርሶ አደሮችን ይዞ ኢኮኖሚን ማሳደግም ሆነ የምግብ ዋስትናን ማረጋገጥ ስለማይቻል፣ በኩታ ገጠም እርሻ ያላቸውን አቀናጅተው እንዲያርሱ የሚያደርግ አሠራርን ዕቅዱ ማካተቱን ነው በጥናታቸው ያስቀመጡት፡፡ ይህ አሠራር ወደ መሬት ሲወርድ ግን የገበሬውን የማምረትና የምርት ዓይነት የመምረጥ ነፃነት እየተጋፋ መሆኑን አመልክተዋል፡፡ አሠራሩ አሁን 200 እና 300 ገበሬዎችን በአንድ አሰባስቦ ይተግበር እየተባለ መሆኑ ደግሞ፣ እንደ 1972 ዓ.ም. የደርግ የግብርና ዕቅድ እያስመሰለው ነው ሲሉም አስረድተዋል፡፡

የእርሻ ልማት በዋናነነት አቅርቦትን (Supply) ሳይሆን የምርት ተፈላጊነትን (Demand) ባማከለ መንገድ መከወን ያለበት ነው ሲሉ ደምስ (ዶ/ር) በጥናታቸው ሞግተዋል፡፡ ገበሬው የራሱ ባልሆነችና በተበጣጠሰች ይዞታው የማምረት ነፃነቱ ሊረጋገጥለት እንደሚገባም ጠቁመዋል፡፡ ይህን መሠረታዊ ጉዳይ ወደ ጎን በማለት የግብርና ቴክኖሎጂ እናቀርብልሃለንና በኩታ ገጠም ካለረስክ የሚል ጫና ማሳደሩ፣ ከዘርፉ አልፎ በአጠቃላይ የአገሪቱን ምርታማነት እንደሚጎዳ ነው ከ1972 ዓ.ም. ፖሊሲ ጋር በማነፃፀር ያስረዱት፡፡

‹‹የኢትዮጵያ ገበሬዎች ነፃና የፈለጉትን ማምረት የሚችሉ አርሶ አደሮች ናቸው ብለን የምናምን ከሆነ፣ የፈለጉትን በፈለጉበት መንገድ እንዲያመርቱ መፍቀድ አለብን፤›› ሲሉ በጥናታቸው ሞግተዋል፡፡ በ1972 ዓ.ም. ዕቅድም ሆነ በአሁኑ የኩታ ገጠም እርሻ ዕቅድ ገበሬው የተሻሻለ ለእርሻ አሠራርና ቴክኖሎጂ ስለሚቀርብልህ በኅብረት ሥራ ማኅበራት ራስህን አደራጅተህ ካላረስክ የሚል ግፊት እያሳደርንበት ነው በማለት፣ አሠራሩ የተሳሳተ ነው ያሉበትን ምክንያት ገልጸዋል፡፡

የመስኖ እርሻ ስለማቋቋምና ስለቴክኒክ ድጋፍም ቢሆን ሁለቱ ዕቅዶች በተመሳሳይ የተሳሰተ አቋም እንደያዙ ነው አጥኚው የጠቆሙት፡፡ ከዚህ ተነስተውም፣ ‹‹በኢትዮጵያ ምርታማነትን ለማሳደግ የእርሻ ስፋት ወሳኝነት የለውም፤›› የሚል ድምዳሜ ላይ መድረሳቸውን የሚናገሩት ደምስ (ዶ/ር)፣ ‹‹ወሳኙ ነገር እርሻን ገበያ ተኮርና ዘመናዊ ማድረግ ነው፤›› ሲሉ ለቴክኖሎጂ ቅድሚያ እንዲሰጥ ጠይቀዋል፡፡

ዛሬ በቤት ውስጥ ሳይቀር በዘመናዊ መንገድ ገበያ ተኮር ግብርና ማካሄድ የሚቻልበትን ዕድል ቴክኖሎጂው መፍጠሩን የሚናገሩት ባለሙያው፣ ‹‹በማይጨበጥ ዕቅድ አርሶ አደራችንን ግራ እያጋባን ነው፤›› ብለዋል፡፡

በመስኖ ስንዴ የምግብ ዋስትናን ማረጋገጥ ይቻላል በሚል እንደ አፋር ባሉ አካባቢዎች በኋላቀር የጎርፍ መስኖ (የቦይ መስኖ) እርሻዎች መጀመራቸውን ይጠቅሳሉ፡፡ ነገር ግን ይህ አሠራር ሲገመገም መሬቱን ለጨዋማነት እያጋለጠው መሆኑን ገልጸዋል፡፡

ልክ እንደዚሁ ኩታ ገጠም እርሻ ተብሎ ዘመቻ በሚመስል ሁኔታ ገበሬው ላይ አዲስ አሠራር እየተጫነ ነው ይላሉ ደምስ (ዶ/ር) በጥናታቸው የደረሱበትን ሲናገሩ፡፡ ገበሬው ምን ዓይነት ምርት፣ መቼና እንዴት ማምረት እንዳለበት ያውቃል የሚሉት ባለሙያው፣ ‹‹ዝም ብለን የፖለቲካ መጠቀሚያ ባናደርጋቸው፤›› ሲሉ ነው ምልከታቸውን ያጋሩት፡፡

Comments

Popular Posts

የሐዋሳ ሐይቅ ትሩፋት

የለበሰው ያደፈ ቁምጣና ሹራብ ከቅዝቃዜው አላዳነውም፡፡ ካፊያው ልብሱን አርሶታል፡፡ ሽው እያለ ከሐይቁ የሚነሳው ነፋስ የሚፈጥረው ቅዝቃዜ ያንቀጠቅጠዋል፡፡ የተጫማው ያረጀ ሲሊፐር እግሩን ከምንም አላዳነውም፡፡ በባዶ እግሩ የሚራመድ ያህል ጨቅይቷል፡፡ ተደባዳቢ ይመስል ፊቱ የተሞነጫጨረ ነው፡፡ ገና 12 ዓመቱ ቢሆንም፣ ቁመናው እንደ ትልቅ ሰው ግዙፍ ነው፡፡ የሚለብሰውን እንደ ልቡ ባያገኝም፣ የሚያስፈልገውን ነገር ለማሟላት ቤሳቢስቲን የሌላቸው ወላጆቹን አያስቸግርም፡፡ ከቤተሰቦቹ ጋር ከሚኖሩበት ታቦር ተራራ ጀርባ ወዳለው ሐዋሳ ሐይቅ ከወረደ እንኳንስ የራሱን የቤተሰቦቹንም የዕለት ጉርስ የሚሸፍንበት ገንዘብ አያጣም፡፡ የአስጎብኚነት ዕውቀት፣ ከሐይቁም ውስጥ ዓሳ የሚያጠምድበት መረብም ሆነ ፈቃድ የለውም፡፡ ሙሉቀን (ስሙ ተቀይሯል) እና ጓደኞቹ ሐይቁን ለመጎብኘት የሚሄዱ ጎብኚዎች በካሜራቸው ጥሩ ፎቶ እንዲያስቀሩ ድባቡን የማሳመር ሥራ ይሠራሉ፡፡ ካሜራውን ይዞ ቁጭ ብድግ እያለ ጥሩ ፎቶ ለማንሳት ጥረት የሚያደርግ ሲያዩ፣ ቆርጠው የያዙትን የዓሳ ሥጋ ይዘው ጠጋ ጠጋ ይላሉ፡፡ ቁርጥራጩን የዓሳ ሥጋ ምግብ ለሚቀሙት አባኮዳዎች ሻሞ ይላሉ፡፡ የተወረወረላቸውን ቀድመው ለመቅለብ አባኮዳዎቹ ክንፋቸውን እየመቱ ወደ ላይ ብድግ ይላሉ፡፡ የናሽናል ጆግሪፊ የፎቶግራፍ ባለሙያዎች ያነሱት ዓይነት ፎቶዎች ሳያስቡት ያነሳሉ፡፡ በሁኔታው ተደስተው ደጋግመው ድንቅ ፎቶዎችን ለመውሰድ ሲዘጋጁ እነ ሙሉቀንም አጀንዳቸውን ይፋ ማድረግ ይጀምራሉ፡፡ አቶ ዳዊት አብርሃም ‹‹አንዱን ዓሳ በአሥር ብር ገዝቼ ነው እንዲህ የማዘጋጀው፤›› በማለት በቅድሚያ  መረጃ ይሰጣሉ፡፡ ለቀጣዩ ዜና በዚህ መልኩ እንዲዘጋጁ ካደረጉ በኋላ፣ ሌሎች ሰዎች መቶም ሁለት መቶም ብር እንደሚሰጧቸው ቀለል

ፓርቲው ምርጫ ቦርድ ከተፅዕኖ ነፃ ሳይሆን የምርጫ ጊዜ ሰሌዳ ማውጣቱን ተቃወመ

የመንግሥት ስልጠና የምርጫ ቅስቀሳ አካል ነው ብሏል  የምርጫ ጊዜ ሰሌዳ ለምን ወጣ መባሉ ተገቢ አይደለም - ምርጫ ቦርድ ምርጫ ቦርድ ከኢህአዴግ ተፅዕኖ ሙሉ ለሙሉ ነፃ መሆኑ ሳይረጋገጥና የምርጫ አፈፃፀም ችግሮች ሳይወገዱ የምርጫ የጊዜ ሰሌዳ ለማወጅ መዘጋጀቱ ተገቢ አይደለም ሲል ፕ/ር በየነ ጴጥሮስ የሚመሩት ኢማዴ-ደህአፓ ተቃወመ፡፡ መንግስት፤ የዩኒቨርሲቲ መምህራንና ተማሪዎችን ጨምሮ ለተለያዩ የህብረተሰብ ክፍሎች እየሰጠ ያለው ስልጠና የምርጫ ቅስቀሳ አካል ነው ሲልም ፓርቲው ኮንኗል፡፡  የኢትዮጵያ ማህበረ ዴሞክራሲ ደቡብ ህዝቦች አንድነት ፓርቲ ሰሞኑን ለብሄራዊ ምርጫ ቦርድ ባስገባው ግልፅ ደብዳቤ፤ ያለፉት አገር አቀፍና የአካባቢ ምርጫዎች ከመካሄዳቸው በፊት በምርጫ ችግሮችና መፍትሄዎቻቸው ዙሪያ ኢህአዴግ ከተቃዋሚዎች ጋር የሚወያይበት መድረክ እንዲዘጋጅ በተደጋጋሚ ብንጠይቅም እስካሁን ከቦርዱ የተሰጠ ተግባራዊ ምላሽ የለም ብሏል፡፡  ሃገሪቱ “በአንድ አውራ ፓርቲ” ብቸኛ ቁጥጥር ስር መውደቋ አደገኛና አሳሳቢ ነው ያለው ፓርቲው፤ የመድብለ ፓርቲ ስርአት የመገንባት ተስፋችን ጨርሶ እንዳይከስም ቦርዱ ሃላፊነቱን መወጣት እንዳለበት አሳስቧል፡፡ ነፃና ፍትሃዊ ምርጫ የሚካሄድበትን ሁኔታ ለመፍጠር ገዥው ፓርቲና ሃቀኛ ተቃዋሚ ፓርቲዎች የሚወያዩበት መድረክ እንዲያመቻች በህግ ስልጣን የተሰጠው ምርጫ ቦርድ የገባውን ቃል በማጠፍ መድረኩን ሳያመቻች የምርጫ ጊዜ ሰሌዳ ማዘጋጀቱ ፋይዳ የለውም ብሏል - ፓርቲው፡፡  ገዥው ፓርቲ ኢህአዴግ በተሻሻለው የምርጫ ህግ፣ ለቦርዱ የተሰጠውን የፖለቲካ ፓርቲዎች የጋራ መድረክ የማስተባበር ስልጣን ለመቀማት ታማኝ ፓርቲዎችን በተቃዋሚ ስም አሰባስቦ “የፖለቲካ ፓርቲዎች የጋራ መድረክ” በመፍጠር የምርጫ ውድድር አሯሯጭ አሰልፏል ሲ

የ10ኛ እና የ12ኛ ክፍል ማለፊያ ነጥብ ውጤት ነገ ይፋ ይሆናል

አዲስ አበባ ፣ ነሃሴ 23 ፣ 2005 (ኤፍ ቢ ሲ) የ10ኛ ክፍል ማጠቃለያና የ12ኛ ክፍል መሰናዶ ማለፊያ ነጥብ ውጤትን ነገ ይፋ እንደሚያደርግ የትምህርት ሚኒስቴር አስታወቀ። የዩኒቨርስቲ መግቢያና ወደ መሰናዶ ማለፊያ ነጥብን ለመወሰን  ፥ የዩኒቨርስቲዎችን ቀጣይ የመቀበል አቅም ከግምት ውስጥ በማስገባት መወሰኑንም ነው ሚኒስቴሩ የገለጸው። በአጠቃላይ 548 ሺህ 138 ተማሪዎች የ10 ክፍል ማጠናቀቂያ ፈተናውን ወስደው 70 በመቶዎቹ 2 ነጥብ እና ካዛ በላይ ውጤት ሲያስመዘግቡ ፥ በተመሳሳይም የ12ኛ ክፍልን የዩኒቨርስቲ መግቢያ ፈተናን ከወሰዱት መካከል 70 በመቶ የሚሆኑት ተፈታኞች ከ350 ነጥብ በላይ ውጤት ማስመዝገባቸውን ቀደም ሲል  የሀገር አቀፍ የትምህርት ምዘናና የፈተናዎች ኤጀንሲ አስታውሷል ። በነገው እለትም የሁለቱም ፈተናዎች የመቁረጫ ውጤት ይፋ ይደረጋል ተብሏል።