Skip to main content

Shaafeettu projekitte safo hananfi

Sidaamu daga qoqqowunni daga uminsa huuro aate malaate ikkitinota shaafeetate projekitte safo 130 diri aleenni guddinota dagate sharro guma gantanno assinnoha doorsonke malaate ikkitino shaafeeta loosa hananfi.
   
Hawaasi Quchumi Gashshooti katamu latishshinna konistirakshiinete biddissi layinki sooreessinna konstirakshiinete handaari sooreessi kalaa Worqu Toomaasihu Quchumi Gashshootinni amadantino jajjabba projektubba mereero shaafeetate xinti, (tawore) kolishsho doogo(aspaalte) kullannireeti yiino.
   
 Shaafeeta baxillunna mittimmate xawishsha ikkitinotano xawise kalaa Worqu projekte hananfihunni mittu diri giddo gumulantanno gede jawaantetenni loonsanni hee'noonnitano buuxisinno.
 
 Lemiina mitte (21) gottinatu noota tenne projekte 130 miiloone womaashsha amandoonniha ikkanna xintinoonnihuno Fichee cambalaalla ayirrinsanni gidumaali mule nooha ikka Quchumu biinfillira wo'munku teessaanoranna daa''ete daanno baalira turistete horo aannohanna dagate leellannorocho ikkinota kalaa Worku buuxisi.

Projekte darri daarisenni bude, baxillu lawishshanna woloota xawishsha amaddinota ikkase gobbate giddo noo donna baxxitinonna ilamate widoonnino haammata sokkono saysanno yiino.
    
Wole projekteno Aliitonni lukkuwa ce'nanni(Tekinikinna muya)haadhe hadhanno kolishsho doogo 2km seendilli noota ikkitanna 240 miiloone womaashshi aleenni bajeette fushshine loosu wiinamunni loosamanni nooha ikkanna 1 agani gedenoonni dagate wo'munni wo'ma owaante aate dandaannota kalaa Worqu buuxisinno.

ለሲዳማ ህዝብ ክልልነት ህዝበ ውሳኔ ድምጽ መስጫ ምልክት የሆነው ሻፌታ የፕሮጀክት ግንባታው ከ130 ዓመት በላይ ለፈጀው የህዝብ ትግል ከዳር እንድደርስ ያስቻለው ሻፌታ ግምባታ ተጀመረ።

የሀዋሳ ከተማ አስተዳደር የከተማ ልማትና ኮንስትራክሽን መምሪያ ም/ኃላፊና የኮንስትራከሽን ዘርፍ ሀላፊ አቶ ወርቁ ቶማስ በከተማ አስተዳደሩ ከተያዙ ትላልቅ ፕሮጀክቶች መካከል የሻፌታ ግንባታና የአስፓልት መንገዶች ተጠቃሽ ናቸው ብለዋል፡፡

ሻፌታ የፍቅርና የአንድነት፣መገለጫ መሆኑን የገለጹት አቶ ወርቁ ፕሮጀክቱ በተያዘለት የአንድ ዓመት ቆይታ እንዲጠናቀቅ ስራው በፍጥነት እየተከናወነ መሆኑን አክለዋል፡፡

የ21ሜ ክፍታ ያለው ይህ ፕሮጀክት 130 ሚሊየን ብር የተያዘለት ሲሆን ግንባታው ፍቼ ጫምባላላ በሚከበርበት ጉዱማሌ በቅርበት የሚገኝ መሆኑ ለከተማው ውበት፣ ለመላው ነዋሪና ጎብኚ ሁሉ ለቱሪስት መስህብነት የሚያገለግልና ለህዝቡ ኩራት መሆኑን ነው አቶ ወርቁ ያስረዱት፡፡ 

ፕሮጀክቱ በያንዳንዱ ደረጃ የባህል፣ የፍቅር ተምሳሌትና ሌሎችንም መገለጫዎች የያዘ በመሆኑ በሀገር ውስጥ ካሉ ቅርሶች የተለየና ለትውልዱም ዘርፈ ብዙ መልእክትን የሚያስተላልፍ ነው ብለዋል፡፡

ሌላኛው ፕሮጀክት ከአሊቶ ወደዶሮ እርባታ /ቴክኒክና ሙያ የሚወስደው የአሰፓልት መንገድ የ2 ኪ/ሜ ርዝመት ያለው ሲሆን ከ240 ሚሊየን ብር በላይ ተበጅቶለት ስራው በፍጥነት እየተከናወነ ሲሆን ከአንድ ውር በኃላ ለህብረተሰቡ ሙሉ በሙሉ አገልግሎት መስጠት እንደሚችል ነው አቶ ወርቁ የገለጹት፡፡

Comments

Popular Posts

ፓርቲው ምርጫ ቦርድ ከተፅዕኖ ነፃ ሳይሆን የምርጫ ጊዜ ሰሌዳ ማውጣቱን ተቃወመ

የመንግሥት ስልጠና የምርጫ ቅስቀሳ አካል ነው ብሏል  የምርጫ ጊዜ ሰሌዳ ለምን ወጣ መባሉ ተገቢ አይደለም - ምርጫ ቦርድ ምርጫ ቦርድ ከኢህአዴግ ተፅዕኖ ሙሉ ለሙሉ ነፃ መሆኑ ሳይረጋገጥና የምርጫ አፈፃፀም ችግሮች ሳይወገዱ የምርጫ የጊዜ ሰሌዳ ለማወጅ መዘጋጀቱ ተገቢ አይደለም ሲል ፕ/ር በየነ ጴጥሮስ የሚመሩት ኢማዴ-ደህአፓ ተቃወመ፡፡ መንግስት፤ የዩኒቨርሲቲ መምህራንና ተማሪዎችን ጨምሮ ለተለያዩ የህብረተሰብ ክፍሎች እየሰጠ ያለው ስልጠና የምርጫ ቅስቀሳ አካል ነው ሲልም ፓርቲው ኮንኗል፡፡  የኢትዮጵያ ማህበረ ዴሞክራሲ ደቡብ ህዝቦች አንድነት ፓርቲ ሰሞኑን ለብሄራዊ ምርጫ ቦርድ ባስገባው ግልፅ ደብዳቤ፤ ያለፉት አገር አቀፍና የአካባቢ ምርጫዎች ከመካሄዳቸው በፊት በምርጫ ችግሮችና መፍትሄዎቻቸው ዙሪያ ኢህአዴግ ከተቃዋሚዎች ጋር የሚወያይበት መድረክ እንዲዘጋጅ በተደጋጋሚ ብንጠይቅም እስካሁን ከቦርዱ የተሰጠ ተግባራዊ ምላሽ የለም ብሏል፡፡  ሃገሪቱ “በአንድ አውራ ፓርቲ” ብቸኛ ቁጥጥር ስር መውደቋ አደገኛና አሳሳቢ ነው ያለው ፓርቲው፤ የመድብለ ፓርቲ ስርአት የመገንባት ተስፋችን ጨርሶ እንዳይከስም ቦርዱ ሃላፊነቱን መወጣት እንዳለበት አሳስቧል፡፡ ነፃና ፍትሃዊ ምርጫ የሚካሄድበትን ሁኔታ ለመፍጠር ገዥው ፓርቲና ሃቀኛ ተቃዋሚ ፓርቲዎች የሚወያዩበት መድረክ እንዲያመቻች በህግ ስልጣን የተሰጠው ምርጫ ቦርድ የገባውን ቃል በማጠፍ መድረኩን ሳያመቻች የምርጫ ጊዜ ሰሌዳ ማዘጋጀቱ ፋይዳ የለውም ብሏል - ፓርቲው፡፡  ገዥው ፓርቲ ኢህአዴግ በተሻሻለው የምርጫ ህግ፣ ለቦርዱ የተሰጠውን የፖለቲካ ፓርቲዎች የጋራ መድረክ የማስተባበር ስልጣን ለመቀማት ታማኝ ፓርቲዎችን በተቃዋሚ ስም አሰባስቦ “የፖለቲካ ፓርቲዎች የጋራ መድረክ” በመፍጠር የምርጫ ውድድር አሯሯጭ አሰልፏል ሲ

የሐዋሳ ሐይቅ ትሩፋት

የለበሰው ያደፈ ቁምጣና ሹራብ ከቅዝቃዜው አላዳነውም፡፡ ካፊያው ልብሱን አርሶታል፡፡ ሽው እያለ ከሐይቁ የሚነሳው ነፋስ የሚፈጥረው ቅዝቃዜ ያንቀጠቅጠዋል፡፡ የተጫማው ያረጀ ሲሊፐር እግሩን ከምንም አላዳነውም፡፡ በባዶ እግሩ የሚራመድ ያህል ጨቅይቷል፡፡ ተደባዳቢ ይመስል ፊቱ የተሞነጫጨረ ነው፡፡ ገና 12 ዓመቱ ቢሆንም፣ ቁመናው እንደ ትልቅ ሰው ግዙፍ ነው፡፡ የሚለብሰውን እንደ ልቡ ባያገኝም፣ የሚያስፈልገውን ነገር ለማሟላት ቤሳቢስቲን የሌላቸው ወላጆቹን አያስቸግርም፡፡ ከቤተሰቦቹ ጋር ከሚኖሩበት ታቦር ተራራ ጀርባ ወዳለው ሐዋሳ ሐይቅ ከወረደ እንኳንስ የራሱን የቤተሰቦቹንም የዕለት ጉርስ የሚሸፍንበት ገንዘብ አያጣም፡፡ የአስጎብኚነት ዕውቀት፣ ከሐይቁም ውስጥ ዓሳ የሚያጠምድበት መረብም ሆነ ፈቃድ የለውም፡፡ ሙሉቀን (ስሙ ተቀይሯል) እና ጓደኞቹ ሐይቁን ለመጎብኘት የሚሄዱ ጎብኚዎች በካሜራቸው ጥሩ ፎቶ እንዲያስቀሩ ድባቡን የማሳመር ሥራ ይሠራሉ፡፡ ካሜራውን ይዞ ቁጭ ብድግ እያለ ጥሩ ፎቶ ለማንሳት ጥረት የሚያደርግ ሲያዩ፣ ቆርጠው የያዙትን የዓሳ ሥጋ ይዘው ጠጋ ጠጋ ይላሉ፡፡ ቁርጥራጩን የዓሳ ሥጋ ምግብ ለሚቀሙት አባኮዳዎች ሻሞ ይላሉ፡፡ የተወረወረላቸውን ቀድመው ለመቅለብ አባኮዳዎቹ ክንፋቸውን እየመቱ ወደ ላይ ብድግ ይላሉ፡፡ የናሽናል ጆግሪፊ የፎቶግራፍ ባለሙያዎች ያነሱት ዓይነት ፎቶዎች ሳያስቡት ያነሳሉ፡፡ በሁኔታው ተደስተው ደጋግመው ድንቅ ፎቶዎችን ለመውሰድ ሲዘጋጁ እነ ሙሉቀንም አጀንዳቸውን ይፋ ማድረግ ይጀምራሉ፡፡ አቶ ዳዊት አብርሃም ‹‹አንዱን ዓሳ በአሥር ብር ገዝቼ ነው እንዲህ የማዘጋጀው፤›› በማለት በቅድሚያ  መረጃ ይሰጣሉ፡፡ ለቀጣዩ ዜና በዚህ መልኩ እንዲዘጋጁ ካደረጉ በኋላ፣ ሌሎች ሰዎች መቶም ሁለት መቶም ብር እንደሚሰጧቸው ቀለል

Sidama: the Luwa and the Anga Culture and their Social Implications

By Wolassa Kumo 1. Introduction In my previous articles, I mentioned the Sidama grand social constitution Seera, and various sub constitutions which derive from this grand constitution. We have also seen that all social constitutions or Seera in Sidama were based on the Sidama moral code of halale, the true way of life. In this socio-cultural and socio-political system, the role of the elders was very important. Elders were bestowed with the power of enforcing the Seera and referring the recalcitrant to Magano or God if he/she refuses to abide by the Seera. The power of elders in the Sidama society was not based on a simple age count as is the case in most modern societies. The Sidama elder is more the product of various social processes through which he passes than the product of a simple aging. For a person to become a recognised elder with authority in Sidama, he has to become a Cimeessa (respected elder with authority) or Cimeeyye for many respected elders. There are three importa