Skip to main content

በሐዋሳ ከተማ ጥቃት ተሳትፈዋል የተባሉ 68 ተጠርጣሪዎች ጉዳይ እየተጣራ ነው

ምርጫ ቦርድ የሲዳማን ሕዝበ ውሳኔ ለማካሄድ ከ75 ሚሊዮን ብር በላይ ያስፈልገዋል
ሐምሌ 11 ቀን 2011 ዓ.ም. በደቡብ ክልል በሐዋሳ ከተማ ተፈጽሞ በነበረ ጥቃት ተሳታፊ ናቸው የተባሉ 68 ተጠርጣሪዎች በቁጥጥር ሥር ውለው ማጣራት እየተደረገ መሆኑን፣ የከተማው ኮማንድ ፖስት ኃላፊ ኮሎኔል ተክለ ብርሃን ገብረ መድን ገለጹ፡፡
በደረሰው ጥቃት የሦስት ሰዎች ሕይወት ማለፉንና በቤቶችና ንብረት ላይ መጠነኛ ጉዳት መድረሱን የገለጹት ኮሎኔሉ፣ በቁጥጥር ሥር የዋሉት ተጠርጣሪዎች በወቅቱ ግርግር ሲፈጥሩ የተገኙ መሆናቸውን አስረድተዋል፡፡ በቁጥጥር ሥር የዋሉትን ተጠርጣሪዎችን ጉዳይም በክልሉ ፍርድ ቤተ እየታየ እንደሆነም ጨምረው ገልጸዋል፡፡
ጥቃቱ በተከሰተ በማግሥቱ የክልሉ መንግሥት ጥያቄ ያቀረበ ሲሆን፣ ጥያቄው በቀረበ በሰባት ቀን ውስጥ ከተማዋ በኮማንድ ፖስቱ ጥበቃ ሥር እንደዋለችና በአሁኑ ጊዜ በአስተማማኝ ሰላም ላይ እንደምትገኝ ኃላፊው አስረድተዋል፡፡ ከተማዋ ወደ ነበረችበት ሁኔታ እንድትመለስ የነዋሪዎች ድጋፍ ከፍተኛ አስተዋጽኦ እንደነበረው፣ ተጠርጣሪዎችን በማጋለጥ ረገድም የጎላ ተሳትፎ እንደነበራቸው፣ ከኮማንድ ፖስቱ ጎን ለጎንም ጥበቃ እንደሚወጡ አስታውቀዋል፡፡
‹‹በየክፍለ ከተማውና በየቀበሌው ኮማንድ ፖስት ተዋቅሯል፡፡ ዓላማውም የከተማውን ሰላም ማረጋገጥ ነው፡፡ ይኼንን ለማድረግም ለክልሉ የፀጥታ አካል እንደ አጋዥ ሆኖ ነው ኮማንድ ፖስቱ የሚሠራው፤›› ያሉት ኃላፊው ከነዋሪዎችና ከሌሎች ባለድርሻዎች ጋር ተባብሮ መሥራት በመቻሉ ዓላማውን ከሞላ ጎደል ማሳካት መቻሉን አብራርተዋል፡፡ ‹‹ኮማንድ ፖስቱ ቢኖርም ባይኖርም ከተማዋ በአስተማማኝ ሰላም ውስጥ ትገኛለች፡፡ ኮማንድ ፖስቱ ዛሬ ይውጣ ቢባል ይወጣል፤›› ብለዋል፡፡
እንደ ኮሎኔል ተክለ ብርሃን ገለጻ፣ በሐዋሳ ዙሪያ በሚገኙ ገጠራማ አካባቢዎችም ተመሳሳይ ሰላም ሰፍኗል፡፡ በቤትና በንብረት ላይ የደረሱ አደጋዎችንም እርስ በርስ በመተባበር የመተካት ሥራ እየተከናወነ ነው፡፡
የሐዋሳ ከተማ የፋይናንስና ኢኮኖሚ ልማት መምርያ ምክትል ከንቲባ አቶ ገለታ ገረመው፣ ሐምሌ 11 ቀን 2011 ዓ.ም. በከተማዋ ያጋጠመው ችግር የከተማዋን ነዋሪዎች እንደማይወክል ሐሙስ ነሐሴ 23 ቀን 2011 ዓ.ም. በጽሕፈት ቤታቸው በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ ተናግረዋል፡፡ የጥቃቱ ሰለባ የሆኑ የከተማዋ ነዋሪዎች  እንዲካሱ ለማመቻቸትም እየተሠራ ነው ብለዋል፡፡ የወደመ ንብረት ይተካል፣ የጠፋ ንብረትም እንዲመለስ ይደረጋል ሲሉ ተደምጠዋል፡፡
ከሲዳማ የክልልነት ጥያቄ ጋር ተያይዞ በከተማዋ ነዋሪዎች ላይ በተፈጸመው ጥቃት በሰዎች ሕይወትና ንብረት ላይ ጥፋት ከማስከተሉ ባሻገር የቱሪዝም ፍሰቱ በከፍተኛ መጠን እንዲቀንስ ማድረጉ ተገልጿል፡፡ ‹‹በሕገ መንግሥቱ መሠረት የቀረበው የሲዳማ የክልልነት ጥያቄ ተገቢውን መልስ በወቅቱ ባለማግኘቱ የተፈጠረ ችግር ነው፤›› ሲሉ ምክልት ከንቲባው አስረድተዋል፡፡
ይህ በዚህ እንዳለ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ የሲዳማ ዞን ሕዝበ ውሳኔ የሚደረግበትን ቀን ይፋ አድርጓል፡፡ ቦርዱ ሐሙስ ነሐሴ 23 ቀን ባወጣው መግለጫ መሠረት ኅዳር 3 ቀን 2012 ዓ.ም. የሕዝበ ውሳኔ መስጫ ቀን ይሆናል፡፡ ቦርዱ ለደቡብ ክልል ምክር ቤት በላከውና ለሌሎች የሚመለከታቸው አካላት ባሳወቀው መሠረት፣ ሕዝበ ውሳኔውን ለማከናወን የሚረዱ ባለ አምስት ነጥብ ውሳኔዎች የሥራ መዘርዝሮችንና አስፈላጊውን በጀት አስታውቋል፡፡ ሕዝበ ውሳኔውን ለማስፈጸም 75,615,015 ብር በጀት የክልሉ ምክር ቤት ወደ ምርጫ ቦርድ አካውንት ማስተላለፍ እንዳለበት አስታውቋል፡፡

Comments

Popular Posts

የሐዋሳ ሐይቅ ትሩፋት

የለበሰው ያደፈ ቁምጣና ሹራብ ከቅዝቃዜው አላዳነውም፡፡ ካፊያው ልብሱን አርሶታል፡፡ ሽው እያለ ከሐይቁ የሚነሳው ነፋስ የሚፈጥረው ቅዝቃዜ ያንቀጠቅጠዋል፡፡ የተጫማው ያረጀ ሲሊፐር እግሩን ከምንም አላዳነውም፡፡ በባዶ እግሩ የሚራመድ ያህል ጨቅይቷል፡፡ ተደባዳቢ ይመስል ፊቱ የተሞነጫጨረ ነው፡፡ ገና 12 ዓመቱ ቢሆንም፣ ቁመናው እንደ ትልቅ ሰው ግዙፍ ነው፡፡ የሚለብሰውን እንደ ልቡ ባያገኝም፣ የሚያስፈልገውን ነገር ለማሟላት ቤሳቢስቲን የሌላቸው ወላጆቹን አያስቸግርም፡፡ ከቤተሰቦቹ ጋር ከሚኖሩበት ታቦር ተራራ ጀርባ ወዳለው ሐዋሳ ሐይቅ ከወረደ እንኳንስ የራሱን የቤተሰቦቹንም የዕለት ጉርስ የሚሸፍንበት ገንዘብ አያጣም፡፡ የአስጎብኚነት ዕውቀት፣ ከሐይቁም ውስጥ ዓሳ የሚያጠምድበት መረብም ሆነ ፈቃድ የለውም፡፡ ሙሉቀን (ስሙ ተቀይሯል) እና ጓደኞቹ ሐይቁን ለመጎብኘት የሚሄዱ ጎብኚዎች በካሜራቸው ጥሩ ፎቶ እንዲያስቀሩ ድባቡን የማሳመር ሥራ ይሠራሉ፡፡ ካሜራውን ይዞ ቁጭ ብድግ እያለ ጥሩ ፎቶ ለማንሳት ጥረት የሚያደርግ ሲያዩ፣ ቆርጠው የያዙትን የዓሳ ሥጋ ይዘው ጠጋ ጠጋ ይላሉ፡፡ ቁርጥራጩን የዓሳ ሥጋ ምግብ ለሚቀሙት አባኮዳዎች ሻሞ ይላሉ፡፡ የተወረወረላቸውን ቀድመው ለመቅለብ አባኮዳዎቹ ክንፋቸውን እየመቱ ወደ ላይ ብድግ ይላሉ፡፡ የናሽናል ጆግሪፊ የፎቶግራፍ ባለሙያዎች ያነሱት ዓይነት ፎቶዎች ሳያስቡት ያነሳሉ፡፡ በሁኔታው ተደስተው ደጋግመው ድንቅ ፎቶዎችን ለመውሰድ ሲዘጋጁ እነ ሙሉቀንም አጀንዳቸውን ይፋ ማድረግ ይጀምራሉ፡፡ አቶ ዳዊት አብርሃም ‹‹አንዱን ዓሳ በአሥር ብር ገዝቼ ነው እንዲህ የማዘጋጀው፤›› በማለት በቅድሚያ  መረጃ ይሰጣሉ፡፡ ለቀጣዩ ዜና በዚህ መልኩ እንዲዘጋጁ ካደረጉ በኋላ፣ ሌሎች ሰዎች መቶም ሁለት መቶም ብር እንደሚሰጧቸው ቀለል

ፓርቲው ምርጫ ቦርድ ከተፅዕኖ ነፃ ሳይሆን የምርጫ ጊዜ ሰሌዳ ማውጣቱን ተቃወመ

የመንግሥት ስልጠና የምርጫ ቅስቀሳ አካል ነው ብሏል  የምርጫ ጊዜ ሰሌዳ ለምን ወጣ መባሉ ተገቢ አይደለም - ምርጫ ቦርድ ምርጫ ቦርድ ከኢህአዴግ ተፅዕኖ ሙሉ ለሙሉ ነፃ መሆኑ ሳይረጋገጥና የምርጫ አፈፃፀም ችግሮች ሳይወገዱ የምርጫ የጊዜ ሰሌዳ ለማወጅ መዘጋጀቱ ተገቢ አይደለም ሲል ፕ/ር በየነ ጴጥሮስ የሚመሩት ኢማዴ-ደህአፓ ተቃወመ፡፡ መንግስት፤ የዩኒቨርሲቲ መምህራንና ተማሪዎችን ጨምሮ ለተለያዩ የህብረተሰብ ክፍሎች እየሰጠ ያለው ስልጠና የምርጫ ቅስቀሳ አካል ነው ሲልም ፓርቲው ኮንኗል፡፡  የኢትዮጵያ ማህበረ ዴሞክራሲ ደቡብ ህዝቦች አንድነት ፓርቲ ሰሞኑን ለብሄራዊ ምርጫ ቦርድ ባስገባው ግልፅ ደብዳቤ፤ ያለፉት አገር አቀፍና የአካባቢ ምርጫዎች ከመካሄዳቸው በፊት በምርጫ ችግሮችና መፍትሄዎቻቸው ዙሪያ ኢህአዴግ ከተቃዋሚዎች ጋር የሚወያይበት መድረክ እንዲዘጋጅ በተደጋጋሚ ብንጠይቅም እስካሁን ከቦርዱ የተሰጠ ተግባራዊ ምላሽ የለም ብሏል፡፡  ሃገሪቱ “በአንድ አውራ ፓርቲ” ብቸኛ ቁጥጥር ስር መውደቋ አደገኛና አሳሳቢ ነው ያለው ፓርቲው፤ የመድብለ ፓርቲ ስርአት የመገንባት ተስፋችን ጨርሶ እንዳይከስም ቦርዱ ሃላፊነቱን መወጣት እንዳለበት አሳስቧል፡፡ ነፃና ፍትሃዊ ምርጫ የሚካሄድበትን ሁኔታ ለመፍጠር ገዥው ፓርቲና ሃቀኛ ተቃዋሚ ፓርቲዎች የሚወያዩበት መድረክ እንዲያመቻች በህግ ስልጣን የተሰጠው ምርጫ ቦርድ የገባውን ቃል በማጠፍ መድረኩን ሳያመቻች የምርጫ ጊዜ ሰሌዳ ማዘጋጀቱ ፋይዳ የለውም ብሏል - ፓርቲው፡፡  ገዥው ፓርቲ ኢህአዴግ በተሻሻለው የምርጫ ህግ፣ ለቦርዱ የተሰጠውን የፖለቲካ ፓርቲዎች የጋራ መድረክ የማስተባበር ስልጣን ለመቀማት ታማኝ ፓርቲዎችን በተቃዋሚ ስም አሰባስቦ “የፖለቲካ ፓርቲዎች የጋራ መድረክ” በመፍጠር የምርጫ ውድድር አሯሯጭ አሰልፏል ሲ

Sidama: the Luwa and the Anga Culture and their Social Implications

By Wolassa Kumo 1. Introduction In my previous articles, I mentioned the Sidama grand social constitution Seera, and various sub constitutions which derive from this grand constitution. We have also seen that all social constitutions or Seera in Sidama were based on the Sidama moral code of halale, the true way of life. In this socio-cultural and socio-political system, the role of the elders was very important. Elders were bestowed with the power of enforcing the Seera and referring the recalcitrant to Magano or God if he/she refuses to abide by the Seera. The power of elders in the Sidama society was not based on a simple age count as is the case in most modern societies. The Sidama elder is more the product of various social processes through which he passes than the product of a simple aging. For a person to become a recognised elder with authority in Sidama, he has to become a Cimeessa (respected elder with authority) or Cimeeyye for many respected elders. There are three importa