Skip to main content

የኮፒ ፔስት ጉዳይ ወዴት እየወሰደን ይሆን?..............እንዳለ ደበላ ሀዋሳ ኢዜአ

ዘወትር ከሚቀመጡባት የዛፍ ጥላ ስር ዛሬም እንደወትሯቸው ተቀምጠዋል። በተለመደው ሁኔታ ከፊት ለፊታቸው ካለች ሰባራ የእንጨት ባለመደገፊያ ወንበር ላይ የተቀመጡ ደምበኛቸው የመጡበትን ሁኔታ እየገለጹላቸው ነው። 
እርጅናና ኑሮ ያጎሳቆለው እጃቸው ቢንቀጠቀጥም እንደወትሮ አስኪሪፕቶ ጨብጦ ከባለጉዳያቸው የሚነገራቸውን ዋና ዋና ሀሳብ በያዟት እንደርሳቸው እድሜ የተጎሳቆለች የምትመስል ማስታወሻ ቢጤ ደብተር ላይ ጫር ጫር ያደርጋሉ። 
እንግዳቸው የመጡበትን ጉዳይ አስረድተው እንደጨረሱ ሻምበል ቢተው በተለመደ ሁኔታ በመካከሉ ካርቦን የገባበት የታጠፈ ወረቀት አውጥተው መጻፍ ጀመሩ። 
የመጀመሪያውን ጨርሰው ሌላ ሁለተኛ ካርቦን በመካከሉ የገባበት ወረቅት አውጥተው ያለ ምንም የሀሳብ መቆራረጥ በሚንቀጠቀጥ እጃቸው በማስታወሻ ላይ የጫሩትን ሀሳብ መልከት እያደረጉ የቃላት ዝናብ በወረቀቱ ላይ ያዘንቡ ጀመር። 
እንደጨረሱ የጻፏቸውን ሁለት ገጽ ወረቀቶች በየተራ አንብበው እንደጨረሱ ለደንበኛቸው አስፈረሙበትና ቴምብር ለጥፈው በክላሰር በማድረግ ሰጧቸው።
 ለዚህ አገልግሎታቸው ከደንበኛቸው የክላሰሩንና የቴምብሩን ዋጋ ሳይጨምር የተቀበሉት 20 ብር ብቻ ነው። 
ዛሬ ዘመናዊው አለም በፈጠራቸው የጽሁፍ ማሽኖች ሳቢያ የምንጽፋቸው ጽሁፎች ለራሳችንም የማይገቡና ግራ የሚያጋቡ እየሆኑና በኮፒ ፔስት የተሞሉ ጽሁፎች ተበራከተው በመጡበት ወቅት ራፖር ጸሀፊው ሻምበል ያለምንም መመሳሰልና ኮፒ ፔስት የባለጉዳዮቻቸውን ሀሳብ አዳምጠው ያለምንም የሀሳብ መቆራረጥ ለሁሉም በሚገባ መልኩ ያለማቋረጥ ይጽፋሉ። 
የደረስንበት የቴክኖሎጂ አለም ስራችንን ቀልጣፋና በአጭር ጊዜ እንድናከናውን የረዳን ቢሆኑም ኢንተርኔትና ፌስ ቡክ አድራጊና ፈጣሪ በመሆን ከአዕምሯችን አፍልቀን እንዳንጽፍ እንቅፋት እየሆኑብን የመጡ ይመስለኛል። 
በወጣትነት እድሜያችን ልባችን በፍቅሯ ለተነደፈላት ቆንጆ ፍቅራችንን ለመግለጽ የምንጽፋቸው ደብዳቤዎች በገጽ ብዛታቸው ምንያህል እንደነበሩ እስቲ ወደኋላ መለስ ብለን በሀሳብ እንቁጠራቸው። 
ለዛውም በአንድ ደብዳቤ ብቻ ተጽፎ የሚያልቅ ሳይሆን ደጋግመን የምንጽፋቸው ደብዳቤዎች ሀሳብን አሳክቶ በመጻፍ የነበረን ልምድ ዛሬ ከኢንተርኔትና ቀደም ሲል ከሰራናቸው በኮፒ ፔስት ተተክተዋል። 
ዛሬ ዛሬ ያ ሀሳብን አሳክቶ የመጻፍ ልምዳችንን በኮፒ ፔስት ተነጥቀናል  ለአመታት የደከምንለት የከፍተኛ ትምህርት ቆይታ የመመረቂያ ጽሁፍ ለመጻፍ እንኳን የሚያስችል ዕውቀት አላስጨበጠንም እንዴ? 
የመመረቂያ ጽሁፎቻችን ኮፒ ፔስት ማመልከቻዎቻችን ኮፒ ፔስት ዜናዎቻችን ኮፒ ፔስት እየሆኑብን ተቸገርን። ሀሳባችንን አሳክተን የተሟላ መልዕክት ለመጻፍ ያቃተን ለምን ይሆን? 
በጸሀፊነት ሙያ ከሰላሳ አመት በላይ ያገለገሉት አንድ ጸሀፊ እንዲህ አሉ ያኔ እንደዛሬ ኮምፒውተር ሳይኖር በፊት በታይፕ በምንሰራበት ወቅት አለቆች እንዲጻፍላቸው የሚፈልጉትን ጉዳይ አርቅቀው ይሰጡን ነበር ተመሳሳይ ጉዳይ እንኳን ቢገጥማቸው አዲስ ጽሁፍ አርቅቀው ይሰጡንና እንጽፍ ነበር። 
ዛሬ ይህ የለም ባለፈው የሰጠሁሽና የጻፍሽውን የሶስት ወር እቅድ ከኮምፒውተር ፋይል ውስጥ ኮፒ ፔስት አድርገሽ እንዚህን ቁጥርና ስሞች በመቀየር አውጭልኝ ማለትና እኛም አዲስ ነገር ከመጻፍ ይልቅ ከፋይላችን ፈልገን ስም ቀን ርዕስና ቁጥር ቀይሮ ከመስጠት ያለፈ ስራ የለብንም ብዙ ጻፉ ብንባል ምን ይውጠን ይሆን? አሉኝ። 
የምንሰራቸው ሳምንታዊ ወርሃዊ አመታዊ ዕቅዶች የመመረቂያ ጽሁፎች ዜናዎች ሁሉም ያከናውንነውን ስራና ያለንን መረጃ መሰረት አድርገን ሀሳብ አፍልቀን በአዲስ መልክ የምንጽፋቸው ጽሁፎች ሳይሆኑ ቀደም ሲል የተሰሩ መሰል ስራዎችን በመኮረጅ እየሆነ ከመጣ ቆየት ብሏል። 
ከአስራ አራት ዓመት በፊት የፈረንጆቹን ሚሊኒየም ለመቀበል ደፋ ቀና በሚባልበት ወቅት ላይ አንድ አስደንጋጭ ወሬ ተሰምቶ ነበር ኮምፒውተሮች እስከ 1999 ብቻ የሚያገለግሉ በመሆኑ 2000 ሺህ ላይ አገልግሎት መስጠት ያቆማሉ በዚህ ሳቢያ በውስጣቸው ያለ ፋይል በሙሉ ይጠፋል ተብሎ ሩጫ በዝቶ ነበር። 
ያኔ ሲዲና ዲቪዲ ፍላሽና ሌሎች ከፍተኛ መረጃ የመያዝ አቅም ያላቸው ቴክኖሎጂዎች ባለመኖራቸው በፍሎፒ መረጃዎችን ለማስቀረት የነበረው ሩጫና ጥቅም ላይ የዋለው የፍሎፒ መጠን በአንዳንድ ተቋማት በወረቀት አትሞ ለማስቀረት የወጣው የወረቀት መጠን ተቋማቱን የፍሎፒና የወረቀት ፋብሪካ አስመስሏቸው እንደነበር የሚታወስ ነው። 
ያሁሉ ግር ግር ኮምፒውተር መስራት ካቆመ መረጃ እንጣለን ተብሎ ታስቦ ይሆን እንዴ? ዛሬ ላይ የኮፒ ፔስቶቻችን መብዛት ያን ጊዜ የነበረው ሩጫ ዛሬ ኮፒ ፔስት የምናደርገው ነገር እንዳናጣ ታስቦ ይሆን እያልኩ ማሰብም ጀምሪያለሁ። 
"የህይወት ጉዟችን ፈጥኗል። የአዳዲስ ግኝቶች ፈጣራ ግስጋሴም ለጉድ ሁኗል። ትናንት የነበሩን እሴቶች ዛሬ ላይ ዋስትናቸውን ተነፍገዋል።" ጥራዝ ነጠቅ ንግግሮቻችን በኮፒ የተሞሉ ናቸው። ሀሳባችንን አሳክቶ ለመናገርና ለመጻፍ የግድ ትምህርት ቤት ገብተን የክህሎት ስልጠና መውሰድ ያለብን ይመስላል። ተምረን ማንበብና መጻፍ ያቃታቸው የምንባልበት ጊዜ እንዳይመጣ ሰጋሁ። 
ራቶር ጸሀፊው ሻምበል ዛሬም በተለምዶ ስራቸው ላይ ተጠምደዋል አምምሯቸው ቃላት ላማፍለቅ ብቅራቸው በወረቀት ላይ ይጽሁፍ ዝናብ ከማዝነብ አላቆመም በትምህርት ደራጃቸው ከ10ኛ ክፍል ያለዘለለ ቢሁንም ከኛ የኮሌጅና ዩኒቨርሲቲ ደጅ ከረገጥናው በተሻለ ብዕራቸው ሳይነጥፍ ሀሳባቸውን አሳክቶ ከመጻፍ አልቦዘኑም።
እኛ ግን ባለ አምስት አንቀጽ ዜና ለመጻፍ የፈጣሪን ምልጃ እንጠይቃለን ቢቸግር ጤፍ ብድር እንዲሉ የሰውን ሀሳብ እየዘረፍን የኛ ነው ማለት እንኳን አልከበደንም።
 የምንጽፋቸው ዜናዎች ሀተታና ትንታኔዎች በኩረጃና በኮፒ ፔስት የተሞሉ ሆነዋል። ወዴት እያመራን እንደሆነ ግራ የሚያጋባ ነገር ነው የምንጽፋቸው ጽሁፎች አንባቢ እያጡ እስከመቼ ኧረ ጎበዝ አንድ በሉ ስራዎቻችን ቢፈተሹ አይከፋም በሉ ለማንኛውም ወደ ተለመደው የኮፒ ፔስት ስራዬ ልግባ።  ቸር ይግጠመን።
http://www.ena.gov.et/index.php?option=com_k2&view=item&id=1464:%E1%8B%A8%E1%8A%AE%E1%8D%92-%E1%8D%94%E1%88%B5%E1%89%B5-%E1%8C%89%E1%8B%B3%E1%8B%AD-%E1%8B%88%E1%8B%B4%E1%89%B5-%E1%8A%A5%E1%8B%A8%E1%8B%88%E1%88%B0%E1%8B%B0%E1%8A%95-%E1%8B%AD%E1%88%86%E1%8A%95?%E1%8A%A5%E1%8A%95%E1%8B%B3%E1%88%88-%E1%8B%B0%E1%89%A0%E1%88%8B-%E1%88%80%E1%8B%8B%E1%88%B3-%E1%8A%A2%E1%8B%9C%E1%8A%A0&Itemid=259&lang=am

Comments

Popular Posts

የሐዋሳ ሐይቅ ትሩፋት

የለበሰው ያደፈ ቁምጣና ሹራብ ከቅዝቃዜው አላዳነውም፡፡ ካፊያው ልብሱን አርሶታል፡፡ ሽው እያለ ከሐይቁ የሚነሳው ነፋስ የሚፈጥረው ቅዝቃዜ ያንቀጠቅጠዋል፡፡ የተጫማው ያረጀ ሲሊፐር እግሩን ከምንም አላዳነውም፡፡ በባዶ እግሩ የሚራመድ ያህል ጨቅይቷል፡፡ ተደባዳቢ ይመስል ፊቱ የተሞነጫጨረ ነው፡፡ ገና 12 ዓመቱ ቢሆንም፣ ቁመናው እንደ ትልቅ ሰው ግዙፍ ነው፡፡ የሚለብሰውን እንደ ልቡ ባያገኝም፣ የሚያስፈልገውን ነገር ለማሟላት ቤሳቢስቲን የሌላቸው ወላጆቹን አያስቸግርም፡፡ ከቤተሰቦቹ ጋር ከሚኖሩበት ታቦር ተራራ ጀርባ ወዳለው ሐዋሳ ሐይቅ ከወረደ እንኳንስ የራሱን የቤተሰቦቹንም የዕለት ጉርስ የሚሸፍንበት ገንዘብ አያጣም፡፡ የአስጎብኚነት ዕውቀት፣ ከሐይቁም ውስጥ ዓሳ የሚያጠምድበት መረብም ሆነ ፈቃድ የለውም፡፡ ሙሉቀን (ስሙ ተቀይሯል) እና ጓደኞቹ ሐይቁን ለመጎብኘት የሚሄዱ ጎብኚዎች በካሜራቸው ጥሩ ፎቶ እንዲያስቀሩ ድባቡን የማሳመር ሥራ ይሠራሉ፡፡ ካሜራውን ይዞ ቁጭ ብድግ እያለ ጥሩ ፎቶ ለማንሳት ጥረት የሚያደርግ ሲያዩ፣ ቆርጠው የያዙትን የዓሳ ሥጋ ይዘው ጠጋ ጠጋ ይላሉ፡፡ ቁርጥራጩን የዓሳ ሥጋ ምግብ ለሚቀሙት አባኮዳዎች ሻሞ ይላሉ፡፡ የተወረወረላቸውን ቀድመው ለመቅለብ አባኮዳዎቹ ክንፋቸውን እየመቱ ወደ ላይ ብድግ ይላሉ፡፡ የናሽናል ጆግሪፊ የፎቶግራፍ ባለሙያዎች ያነሱት ዓይነት ፎቶዎች ሳያስቡት ያነሳሉ፡፡ በሁኔታው ተደስተው ደጋግመው ድንቅ ፎቶዎችን ለመውሰድ ሲዘጋጁ እነ ሙሉቀንም አጀንዳቸውን ይፋ ማድረግ ይጀምራሉ፡፡ አቶ ዳዊት አብርሃም ‹‹አንዱን ዓሳ በአሥር ብር ገዝቼ ነው እንዲህ የማዘጋጀው፤›› በማለት በቅድሚያ  መረጃ ይሰጣሉ፡፡ ለቀጣዩ ዜና በዚህ መልኩ እንዲዘጋጁ ካደረጉ በኋላ፣ ሌሎች ሰዎች መቶም ሁለት መቶም ብር እንደሚሰጧቸው ቀለል

ፓርቲው ምርጫ ቦርድ ከተፅዕኖ ነፃ ሳይሆን የምርጫ ጊዜ ሰሌዳ ማውጣቱን ተቃወመ

የመንግሥት ስልጠና የምርጫ ቅስቀሳ አካል ነው ብሏል  የምርጫ ጊዜ ሰሌዳ ለምን ወጣ መባሉ ተገቢ አይደለም - ምርጫ ቦርድ ምርጫ ቦርድ ከኢህአዴግ ተፅዕኖ ሙሉ ለሙሉ ነፃ መሆኑ ሳይረጋገጥና የምርጫ አፈፃፀም ችግሮች ሳይወገዱ የምርጫ የጊዜ ሰሌዳ ለማወጅ መዘጋጀቱ ተገቢ አይደለም ሲል ፕ/ር በየነ ጴጥሮስ የሚመሩት ኢማዴ-ደህአፓ ተቃወመ፡፡ መንግስት፤ የዩኒቨርሲቲ መምህራንና ተማሪዎችን ጨምሮ ለተለያዩ የህብረተሰብ ክፍሎች እየሰጠ ያለው ስልጠና የምርጫ ቅስቀሳ አካል ነው ሲልም ፓርቲው ኮንኗል፡፡  የኢትዮጵያ ማህበረ ዴሞክራሲ ደቡብ ህዝቦች አንድነት ፓርቲ ሰሞኑን ለብሄራዊ ምርጫ ቦርድ ባስገባው ግልፅ ደብዳቤ፤ ያለፉት አገር አቀፍና የአካባቢ ምርጫዎች ከመካሄዳቸው በፊት በምርጫ ችግሮችና መፍትሄዎቻቸው ዙሪያ ኢህአዴግ ከተቃዋሚዎች ጋር የሚወያይበት መድረክ እንዲዘጋጅ በተደጋጋሚ ብንጠይቅም እስካሁን ከቦርዱ የተሰጠ ተግባራዊ ምላሽ የለም ብሏል፡፡  ሃገሪቱ “በአንድ አውራ ፓርቲ” ብቸኛ ቁጥጥር ስር መውደቋ አደገኛና አሳሳቢ ነው ያለው ፓርቲው፤ የመድብለ ፓርቲ ስርአት የመገንባት ተስፋችን ጨርሶ እንዳይከስም ቦርዱ ሃላፊነቱን መወጣት እንዳለበት አሳስቧል፡፡ ነፃና ፍትሃዊ ምርጫ የሚካሄድበትን ሁኔታ ለመፍጠር ገዥው ፓርቲና ሃቀኛ ተቃዋሚ ፓርቲዎች የሚወያዩበት መድረክ እንዲያመቻች በህግ ስልጣን የተሰጠው ምርጫ ቦርድ የገባውን ቃል በማጠፍ መድረኩን ሳያመቻች የምርጫ ጊዜ ሰሌዳ ማዘጋጀቱ ፋይዳ የለውም ብሏል - ፓርቲው፡፡  ገዥው ፓርቲ ኢህአዴግ በተሻሻለው የምርጫ ህግ፣ ለቦርዱ የተሰጠውን የፖለቲካ ፓርቲዎች የጋራ መድረክ የማስተባበር ስልጣን ለመቀማት ታማኝ ፓርቲዎችን በተቃዋሚ ስም አሰባስቦ “የፖለቲካ ፓርቲዎች የጋራ መድረክ” በመፍጠር የምርጫ ውድድር አሯሯጭ አሰልፏል ሲ

Sidama: the Luwa and the Anga Culture and their Social Implications

By Wolassa Kumo 1. Introduction In my previous articles, I mentioned the Sidama grand social constitution Seera, and various sub constitutions which derive from this grand constitution. We have also seen that all social constitutions or Seera in Sidama were based on the Sidama moral code of halale, the true way of life. In this socio-cultural and socio-political system, the role of the elders was very important. Elders were bestowed with the power of enforcing the Seera and referring the recalcitrant to Magano or God if he/she refuses to abide by the Seera. The power of elders in the Sidama society was not based on a simple age count as is the case in most modern societies. The Sidama elder is more the product of various social processes through which he passes than the product of a simple aging. For a person to become a recognised elder with authority in Sidama, he has to become a Cimeessa (respected elder with authority) or Cimeeyye for many respected elders. There are three importa