Skip to main content

Posts

Featured Post

Successes and challenges of the Home-grown School Feeding Program in Sidama Region, Southern Ethiopia: a qualitative study

  Abstract The Home-grown School Feeding Program (HG-SFP) is a model designed to provide school meals to students using foods sourced from local markets. HG-SFP recently has been incorporated as one of the strategies of educational development in Ethiopia aiming to address hunger and food insecurity problems of school children. Yet, evaluation of the successes and challenges of the program has been limited evaluated. The purpose of the present study was to explore the successes and challenges of the SFP in Sidama Region, Southern Ethiopia. This exploratory qualitative study collected data from eight schools targeted for HG-SFP through key informant interviews and focus group discussions (FGDs). A total of sixteen FGDs and twenty-one in-depth interviews were conducted. Purposive sampling was used to include study participants based on their potential relevance in delivering in-depth information. The findings of the present study showed that HG-SFP was successful in improving class atten
Recent posts

ይርጋዓለም ከተማ

  እንደ ስሟ የረጋችው ከተማ ምንጮች የከበቧት ውብ ምድር ናት፡፡ ታሪካዊቷ ከተማ ስሟ ከኢትዮጵየጣ አርበኝነት ታሪክ ጋርም ይቆራኛል፡፡ ሠላም የበዛላት ከተማ፡፡ እንደ ስሟ ናት፡፡ ለምን እንደሁ አላውቅም አብልጬ ከምወዳቸው ከተሞች አንዷ ናት፡፡ ድባቧ ደስ ይላል፤ ደርባባነቷን እወድዋለሁ፡፡ እንኳን ከእኔ ጋር መጣችሁ፤ ዳኤ ቡሹ። በ1923 አበበች፡፡ ገበሬዎቿ እነ ባላምባራስ ዱባለ ሀንካርሶ እና እነ አቶ ቃቃቦ ሁርሶ ናቸው፡፡ ይርጋ ዓለም ስትነሳ ታላቁ ሰው ራስ ደስታ ዳምጠው ከፊት ይጠራሉ፡፡ ወይና ደጋ ናት፤ አየሯ ሞቀኝ ብለው አይከፉም፣ በረደኝ ብለው አይጨመደዱም፡፡ ለሁሉ የምትሆን ሁሉን የምትማርክ ከተማ፤ ደግሞ ወደብ ናት፤ ወደ ታላቁ አቦ ወንሾ ለመሄድ የምታሻገር፣ ደግሞ የተፈጥሮ መዲና ናት፡፡ ወንዞች የከበቧት፣ ምንጮች የሞሉባት፡፡ ይርጋ ዓለም አንድ ከተማ ሆና በብዙ ትጠራለች፤ በብዙ ትገለጻለች፡፡ የሲዳማ ምድር ዓይነተ ብዙነት ማሳያ ናት፡፡ እዚህ ፈዋሹ ፍል ውሃ ስሙ ገኖ ኖሯል፡፡ ትናንት ብቻ እንዳትመስላችሁ ዛሬም አላት፤ አሁንም ታሪክ ይሰራባታል፡፡ የዚህ ትውልድ አሻራ ሊያውም በዋሻ በታነጸ ቤተ ክርስቲያን ተገልጾባታል፡፡ ስትመጡ ዋሻ ማርያም ብላችሁ ጠይቁ፣ እስትንፋሰ ክርስቶስን አሳዩን በሏቸው፡፡ አርበኛ መዲና ናት፡፡ የአምስት አመት እንቢኝ ለሀገሬ በሚል ታላቅ የጦር ተጋድሎ ከተደረገባቸው የሀገራችን ከተሞች አንዷ ይርጋ ዓለም ስትሆን ታሪክ አርበኛዋ ከተማ ይላታል፡፡ የራስ ደስታ ጀግንነት፣ የሲዳማ አባቶች ተጋድሎ ሀገርን የመታደጉ የነጻነት ትግል በይርጋ ዓለም ምድር የተጻፈ ህያው ታሪክ ነው፡፡ እንደ አሊቶ ሄዋኖ ያሉ ታሪክ አንዳች የልካቸውን ያክል ያልነገረላቸው ጀብድ የተሞላ የአርበኝነት ተጋድሎና ለነጻነት የመሞት ውሳኔ የጥንስስ መዲናዋ ይርጋ ዓ

ድብቋ ሰዓሊ

በይበልጣል ጫኔ ከቀናት በአንዱ በሀዋሳ ከተማ ወደ አንድ ቤተሰብ መኖሪያ ቤት አምርተን ነበር። ወደ ግቢው እንደገባን÷ ከመኖሪያ ቤቱ የተረፈው የግቢው ክፍል በልዩ ልዩ አበቦች እና አረንጓዴ እፅዋት ተውቧል። በቤቱ በረንዳ ላይ የስዕል ብሩሾች፣ የተለያየ መልክ ያላቸው ቀለማት እና ያላለቀ ስዕል ይታያል። ወደ ሳሎኑ እንደዘለቅንም÷ አይናችን ያረፈበት የሳሎኑ ግድግዳ እንዲሁም ግራና ቀኙ÷ በውብ ስዕሎች ተጊጧል። በመኖሪያ ቤቱ ውስጥ ካሉ የቤት ዕቃዎች ጋር በጥንቃቄ የተሰደሩት ስዕሎች የሳሎኑን ውበት ይበልጥ አጉልተውታል። ከሳሎኑ ባሻገር ወደ ሌሎች ክፍሎች የሚያደርሱ መተላለፊያዎችንም እንዲሁ አስውበውታል። «እኚህ ሁሉ የስዕል ስራዎች እዚህ ቤት እንዴት ሊገኙ ቻሉ?» የሚል አንባቢ ቢኖር÷ ቤቱ የወጣቷ ሰዓሊ ዱሬቲ በየነ እና ቤተሰቦቿ መኖሪያ ቤት ነው። እኑ ይሏታል÷ ቤተሰቦቿ እና የቅርቧ ሰዎች። የመዝገብ ስሟ ደግሞ ዱሬቲ በየነ ነው። ትውልድ እና ዕድገቷ በሃዋሳ ከተማ ውስጥ ሲሆን ገና በልጅነት ዕድሜዋ ነበር የስዕል ፍቅር ያደረባት። ወጣቷ ሰዓሊ እርሳስ እና ወረቀት ይዛ ስትቀመጥ በአመዛኙ ሰዎችን መሳል ይቀናት ነበር። ከሰዎችም ደግሞ ዕለት ዕለት የምታገኛቸውን ቤተሰቦቿን ነው በብዛት ትስል የነበረው። በተለያዩ ፊልሞች ላይ የምታያቸውን የካርቱን ስዕሎች ደግማ እየሳለችም መክሊቷን ከፍ አድርጋለች። ተፈጥሮ ባደላት የስዕል ተሰጥኦ እና በትጋቷ ያዳበረችውን ችሎታ በመጠቀም÷ በምናቧ የወጠነችውን ሃሳብ በሸራዋ ላይ ማሳረፉን ቀጠለች። በዋናነትም መደበኛ ትምህርቷን እየተከታተለች እስከ አስረኛ ክፍል ዘለቀች። በአንድ አጋጣሚ በቴሌቪዥን መስኮት የተመለከተቻት ሰዓሊም የሞራል ስንቅ ሆነችላት፡፡ «የአስረኛ ክፍል ተማሪ እያለሁ የአንዲት ሰዓሊ ስራዎቿን ስታቀርብ በቴሌቪዥን አየ

“ደከመኝ ብዬ አላውቅም” - መካኒክ አብርሃም አዲሱ

በአብርሃም ማጋ በሃገራችንም ሆነ በዓለም አቀፍ ደረጃ የስኬት ማማ ላይ የደረሱ ሰዎች ምስጢር፣ የሚገጥሟቸውን ተግዳሮቶች በማለፍ ፍላጐትና ዓላማቸውን ለማሳካት በፅናት የተጓዙበት መንገድ እንደሆነ ለማንም ግልፅ ነው፡፡ የሃገራችንን ስም በዓለም አደባባይ ያስጠሩ ስመጥር አትሌቶቻችንን ስኬት ለአብነት ብንመለከት እንኳ ዓላማቸውን ለማሳካት የሚያደርጉት ጠንካራ ልምምድና ትጋት የአሸናፊነታቸው ምስጢር እንደሆነ በተደጋጋሚ ሲነገር ይሰማል፡፡ ይህ ለሁሉም የሙያ ዘርፎች የሚሰራ ዓለምአቀፋዊ እውነት ነው. . . ነገር ግን ፍላጐቶቻቸውንና ተግባራዊ እንቅስቃሴያቸው ባይጣጣሙ ኖሮ የፍላጐት ሰዎች ብቻ ሆነው በባዶ እንደሚቀሩ መገመት አያዳግትም፡፡ አንዳንዴ ዓላማቸውን ማሳካት የሚያስችል እንቅስቃሴ ባለማድረጋቸው ፍላጐቶቻቸውን ብቻ ይዘው አንዱንም ሳያሟሉ የሚቀሩ ሰዎች ስፍር ቁጥር እንደሌላቸው መገመት አያዳግትም፡፡ በተቃራኒው በርትተው ዓላማቸውን ለማሳካት የተንቀሳቀሱ ሰዎች ከግባቸው ከመድረስ የሚያግዳቸው አንዳችም ነገር የለም፡፡ ለዚህም ነው ጥረትና ብርታት ዓላማን ከግቡ ለማድረስ ወሳኝ ነው በማለት ለዛሬ ወዳዘጋችንላችሁ ባለታሪካችን ተሞክሮ ልንወስዳችሁ የወደድነው፡፡ ባለታሪካችን መካኒክ አብርሃም አዲሱ ይባላሉ፡፡ የተወለዱት በወላይታ ሶዶ ከተማ በ1948 ዓ.ም ሲሆን የ67 ዓመት ጐልማሳ ናቸው፡፡ በወቅቱ ለትምህርት ይሰጥ የነበረው ግምት አነስተኛ በመሆኑ በ1964 ዓ.ም ወደ ትምህርት ገበታ ሲገቡ የ16 ዓመት ጎረምሳ ነበሩ፡፡ በትምህርታቸው ታታሪና ጐበዝ ስለነበሩ ያለምንም ችግር ከ1ኛ-6ኛ ክፍል ሶዶ ከተማ ተምረው አጠናቀዋል፡፡ በመቀጠልም ከ7 እስከ 10ኛ ክፍል ሐዋሣ ታቦር አጠቃላይ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ከተማሩ በኋላ ከ11 እስከ 12ኛ ክፍል በአዲስ አበባ ነፋስ

በሲዳማ ክልል የትግራይ ተወላጆች ምክክር

በሀዋሳ ከተማ የሚገኙ የትግራይ ተወላጆች በወቅታዊ የአገሪቱ ጉዳይ ላይ ከገዢው ፓርቲ አመራር ጋር ምክክር አካሄዱ። የምክክር ተሳታፊዎች በበኩላቸው የውውይት መድረኩ በመሀል አገር የሚኖሩ የትግራይ ተወላጆች የሚያጋጥማቸውን የደህንነት ሥጋት ለመቅረፍ እንደሚያስችል ተናግረዋል:: በሀዋሳ ከተማ የሚገኙ በመቶዎች የሚቆጠሩ የትግራይ ተወላጆች ዛሬ ከሲዳማ ክልል ገዢው ፖርቲ አመራሮች ጋር ተወያይተዋል፡፡ በውይይት መድረኩ ላይ የሲዳማ ብልጽግና ፖርቲ ጽ/ቤት ሃላፊ አቶ አብረሃም ማርሻሎ በሰሜኑ የአገሪቱ ክፍል የተካሄደ በሚኘው ጦርነት መነሻና አሁን ያለበትን ሁኔታ ለተሳታፊዎቹ ገለጻ አድርገዋል፡፡ የኢትዮጵያ ሕዝብ አገር ሊያፈርስ ተነስቷል ያለውን የሕዝባዊ ወያኔ ሃርነት ትግራይ ህወሃትን እየታገለ እንደሚገኝ የጠቀሱት አቶ አብረሀም ለዚህም የትግራይ ሕዝብ በጋራ አብሮ ሊቆም ይገባል ብለዋል፡፡ የውይይት መድረኩ ያሥፈለገው በአገሪቱ ወቅታዊ ጉዳይ ላይ የጋራ መግባባት ለመያዝ መሆኑን የገለፁት አቶ አብረሀም ተሳታፊዎቹ አስተያየታቸውን እንዲሰጡ ጋብዘዋል፡: አብዛኞቹ የውይይቱ ተሳታፊዎች ጦርነቱን እንደሚያወግዙ የገለፁ ሲሆን በትግራይ የሚገኘው ሕዝብ ግን የሕዝባዊ ወያኔ ሃርነት ትግራይ አመራሮችን ለመቃወም በሚችልበት ሁኔታ ውስጥ አይደለም ያለው ብለዋል፡፡ ሳጅን ገብረኪሮስ ሞገስ እባላለሁ ያሉ አንድ የውይይቱ ተሳታፊ አዛውንት ከትግራይ ክልል አምልጦ ሰቆጣ አካባቢ የገባ አንድ የእህቴን ልጅ በስልክ አውርቼው ነበር ካሉ በኋላ ‹‹ አሁን ላይ ትግራይ ውስጥ አንዱ በሌላው ስለሚሰለል ስለህውሃት ምንም አይነት ነቀፌታ ያለው አስተያየት መስጠት ሕይወት ሊያሳጣ እንደሚችል ገልጾልኛል ›› ብለዋል፡፡ እኔም ብሆን ህወሃት እየካሄደ የሚገኘውን ጦርነት እዚህ መቃወምና ማውገዝ እችላለሁ እዛ

የኢትዮጵያ ቡና በጥራት፣ በተወዳዳሪነትና በዋጋ አስደናቂ ውጤት እየተመዘገበበት ነው

 የኢትዮጵያ ቡና በጥራት፣ በተወዳዳሪነትና በዋጋ አስደናቂ ውጤት እየተመዘገበበት መሆኑን በኢትዮጵያ የካፕ ኦፍ ኤክሰለንሲ አስተባባሪ ገለጹ። በመጀመሪያውና ሁለተኛው የባለ ልዩ ጣዕም (የካፕ ኦፍ ኤክሰለንስ) ውድድር የኢትዮጵያ ቡና አስደናቂ ውጤት የተገኘበት መሆኑ ይታወቃል። የካፕ ኦፍ ኤክሰለንስ ሶስተኛው ውድድር የቡና እና ሻይ ባለስልጣን ከአሊያንስ ኮፊ ኤክሰለንስና የአሜሪካ ተራድኦ ድርጅት (ዩኤስኤይድ) ጋር በመተባበር የተዘጋጀ ሲሆን የኢትዮጵያ ቡና አሸናፊ ሆኗል። በኦንላይን ጨረታ በተከናወነው መርሃ ግብር አንድ ኪሎ ቡና 884 ዶላር ከ10 ሳንቲም ወይም 47 ሺህ 236 ብር ከ23 ሳንቲም ተሽጧል። በዚህም የባለ ልዩ ጣዕም ቡና ቅምሻ ውድድር ጥራቱ የተጠበቀ ቡና ለዓለም አቀፍ ገበያ ለማቅረብ ከፍተኛ አስተዋጽኦ እያደረገ መጥቷል። ባለፈው አመት በተካሄደው ውድድር ከ22 አገራት 170 ገዥዎች ተመዝግበው የኢትዮጵያን ቡና ለ11 ሰአታት በመጫረት አንድ ኪሎ ግራም ቡና 47 ሺህ 236 ብር ከ23 ሳንቲም ተሽጧል። የኢትዮጵያ ቡና በውድድሩ በሁሉም መልኩ የዓለምን ቀልብ እየገዛ መሆኑን የገለጹት በኢትዮጵያ የካፕ ኦፍ ኤክሰለንሲ አስተባባሪ ቅድስት ሙሉጌታ፤ የኢትዮጵያ ቡና በጥራት፣ በተወዳዳሪነትና በዋጋ አስደናቂ ውጤት እየተመዘገበበት መሆኑን ተናግረዋል። በካፕ ኦፍ ኤክሰለንስ መሳተፍ የቡና ገዥዎች የውድድሩ አሸናፊ የሆነው አምራች አርሶ አደር ወደ ሚገኝበት አካባቢ ሄደው እንዲያበረታቱና ሌሎችም ተጠቃሚ እንዲሆኑ ዕድል ይፈጥራል ብለዋል። በሦስተኛውን ዙር ውድድድር አሸናፊ የሆኑት አርሶ አደር ለገሠ በጦሳ፤ 1 ኪሎ ግራም ቡና 47 ሺህ 236 ብር በመሸጥ በድምሩ 479 ኪሎ ግራም 22 ነጥብ 6 ሚሊዮን ብር መሸጥ ችለዋል። ከ23 አገራት የተወጣጡ 170 ገዢዎች ተሳታፊ በ

የሐዋሳ ከተማ አስተዳደር ትምህርት መምሪያ በአዲሱ የስርዓተ ትምህርት ክለሳ ዙሪያ ለመንግስትና ለግል ትምህርት ቤቶች የማስተዋወቂያና የማስጀመሪያ ስልጠና መስጠት ጀመረ

  በሲዳማ ብሔራዊ ክልል የሐዋሳ ከተማ አስተዳደር ትምህርት መምሪያ በአዲሱ የስርዓተ ትምህርት ክለሳ ዙሪያ ለመንግስትና ለግል ትምህርት ቤቶች የማስተዋወቂያና የማስጀመሪያ ስልጠና መስጠት ጀምሯል:: የስርዓተ ትምህርት ክለሳ ማስተዋወቂያና ማስጀመሪያ ስልጠናው በአስተዳደሩ ስር ለሚገኙ ለሁሉም የመንግስትና የግል ትምህርት ቤቶች የሚሰጥ ይሆናል:: ለሶስት ተከታታይ ቀናት በሚሰጠው በዚህ ስልጠና ሁሉም መምህራን፣ ር/መምህራን፣ ሱፐርቫይዘሮች እና የትምህርት ባለሞያዎችም የሚሳተፋ ይሆናል:: የሲዳማ ብሔራዊ ክልል ም/ርዕሰ መስተዳድር እና የክልሉ ትምህርት ቢሮ ኃላፊ አቶ በየነ በራሳ ዛሬ በሐገራችን በትምህርት ስርዓቱ የመጣውን ለውጥ ተከትሎ በተዘጋጀው የስርዓተ ትምህርት የመማሪያና ማስተማሪያ መፅሐፍት ክለሳ ዙሪያ የማስተዋወቂያ እና የማስጀመሪያ ስልጠና በክልል ደረጃ በሐዋሳ ከተማ መሰጠት መጀመሩን ገልፀዋል:: የስልጠና መድረኩን በንግግር ባስጀመሩበት ወቅት በትምህርት ራሳቸውን እና ዜጎቻቸውን የገነቡ ሀገራት ታላቅ ሀገር መሆን ችለዋል ያሉት አቶ በየነ በራሳ በሁሉም ዘርፍ ብቁ ሀገር ለመገንባት የትምህርት ስርዓትን ማሻሻል እና ለትምህርት ስራ ተገቢውን ትኩረት መስጠት ያሻል ብለዋል:: ይህን ታሳቢ ባደረገው የሀገራችን በአዲሱ የስርዓተ ትመህርት ክለሳ መነሻ በክልላችን ይተዘጋጁ መፃሀፍቶች በህትመት ሂደት ላይ ይገኛሉ ያሉት የትምህርት ቢሮ ኃላፊው በአዲሱ አመት በሙሉ አቅም ወደ ትግበራ እንደሚገባም አመላክተዋል:: ስልጠናው የትምህርት ማህበረሰቡን በ2015 ዓም ተግባራዊ በሚሆነው በአዲሱ ስርዓተ ትምህርት መነሻ በክልል ደረጃ ከተከለሱ መፃህፍት ጋር ለማስተዋወቅ ያልመ መሆኑን የሐዋሳ ከተማ አስተዳደር ትምህርት መምሪያ ኃላፊ አቶ ደስታ ዳንኤል ገልፀዋል:: አንድን ሀገር ወደ